دکتر سيد باقر آيت­اله­زاده­شيرازی بعد از بيش از 40 سال تلاش خستگی­ناپذير، صادقانه و با اخلاص برای حفظ و احيای هويت دينی و ملی ايران در روز يکشنبه بيست و هشتم مردادماه 1386 سبکبار و آسوده­خاطر به ديدار خداوند جل جلاله شتافت.

دکتر آيت­اله­زاده شيرازی بنيان­گذار مرمت علمی بناها، آثار و محوطه­های تاريخی در ايران است. وی در طول حيات پرخير و برکت خود، طرح و اجرای احياء و مرمت صدها بنا و محوطه تاريخی در کشور را به عهده داشت و نقش موثری در مطالعات تاريخ معماری ايران، اشاعه دانش مرمت در کشور و تربيت نيروی انسانی متخصص در اين زمينه ايفا نمود. در وب سایت رسمی ایشان ، خلاصه­ای از زندگی ايشان از جنبه­های پژوهشی، اجرايي، مديريتی و آموزشی مورد اشاره قرار می­گيرد.

دکتر سيد باقر آيت­اله­زاده­شيرازی

ديروز به لطف استاد حدادي (تهران شناس و از شاگردان جعفر شهري) ، افتخار ديدار و فشردن دست مهربان و صميمي استاد عبداله انوار را داشتم.

ايشان به راستي گنجينه اي گرانبها و كم ياب در تهران شناسي هستند كه صحبتها و مشاهدات ايشان در خصوص تهران قديم در جمعي محدود و خودماني همه ما را سخت شگفت زده بود كرد.

به قول استاد حدادي اگر در حال حاضر 2 استاد برجسته و مسلم تهران شناس داشته باشيم كه آنچه از تهران قديم مي گويند بر اساس مشاهدات شخص خودشان باشد مي توان از دكتر منوچهر ستوده و عبداله انوار نام برد. اميدوارم كه به زودي افتخار ديدار با دكتر ستوده را نيز داشته باشم.

اين معمار روسي تبار با احداث بيش ۲۰ اثر معماري در ايران و به خصوص در شهر تهران ، از جمله پيشگامان معماري مدرن اوليه در ايران محسوب شده و بيشترين سهم را در شكل گيري ميراث معنوي اين دوران دارد.

نيكلاي ماركف در سال ۱۸۸۲ ميلادي در شهر تفليس به دنيا آمد و تحصيلات متوسطه را در اين شهر گذرانيد و سپس به آكادمي هنر و معماري دانشگاه سلطنتي سن پترزبورگ رفت .او زبان فارسي آموخت و احتمالا در سال ۱۹۱۵ ميلادي به ايران آمد و در خدمت نيروهاي قزاق هم رزم رضا خان شد. در سال ۱۹۲۱ ميلادي فعاليت در نظام را رها كرده و به معماري بازگشت و فعاليتهاي گسترده اي را در اين زمينه آغاز كرد.

 از جمله آثار نيكلاي ماركف در تهران :

 مدرسه البرز (اولين كار مهم او طي سالاي ۱۳۰۴ و ۱۳۰۵ خورشيدي) - دانشسراي عالي - مدرسه جديد دارالفنون - زندان قصر- خانه پروفسور عدل - مدرسه ژاندارك - اداره پست - اداره بلديه - مدرسه انوشيروان دادگر- مسجد امين الدوله - ساختمان سينگر - كارخانه سيمان تهران

لازم به ذكراست در خصوص آثار ماركف در تهران ، حتما مطالبي را تهيه و همراه با تصوير در كافه تهرون قرار مي دهم . اميدوارم كه مورد توجه دوستداران و علاقه مندان قرار گيرد.

 منبع مطالعاتي : كتاب ميراث معماري مدرن ايران

با تشكر ويژه از جناب آقاي دكتر مختاري نويسنده كتاب

سركار خانم بهارك مرزبان ، كارشناس صنايع دستي كه در رشته زيباي سراجي سنتي مشغول به فعاليت مي باشند. اين دوست هنرمند تا به حال در نمايشگاههاي متعدد صنايع دستي شركت كرده اند و هنر زيباي خود را در معرض ديد هنردوستان عزيز قرارداده اند.

جهت آشنايي بيشتر با فعاليتهاي هنري اين دوست هنرمند و همچنين تهيه كارهاي زيبايشان مي توانيداز طريق آدرس ايميل marzban_art@yahoo.com با ايشان در تماس باشيد.

براي ايشان و تمامي هنرمندان اين مرزپرگهر آرزوي موفقيت و پيروزي مي كنيم.  تصاوير زير از جمله كارهاي هنري ايشان مي باشد .

عکاس طهران قدیم سال ۱۳۰۳ هجری خورشیدی در خیابان ری به دنیا آمد. و اگر مادرش تصمیمش را تغییر نداده بود، احتمالاً امروز از بسیاری از عکس‌های تاریخی سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۸۰ خبری نبود.

مادر بزرگش از ندیمه‌های دربار بود. از همین رو، مادرش به رفاه سلمانی‌های سلطنتی چشم امید دوخته بود و می‌خواست پسرش پس از گرفتن دیپلم به حرفۀ سلمانی بپردازد. اما پس از مرگ پدر و در حالی که از دارایی گزاف خانواده تنها یک خانۀ کوچک باقی مانده بود، مادر محمود تصمیم گرفت پسرش را به شاگردی "حسین‌آقا اکونومی" نام عکاسی که از معدود آشنایانش بود، بفرستد، چون جرأت نمی‌کرد فرزندش را به دست استادی دیگر بسپارد.

دیری نگذشت که محمود شیفتۀ دوربین شد و در عجب بود که چه گونه لحظه‌ای از زندگی سیِّال و گذرا روی شیشۀ دوربین منعکس می‌شود و برای سالیان سال محفوظ می‌ماند. خود او در زندگی‌نامه‌اش می‌نویسد...

دكتر عيسي صديق(صديق اعلم)در سال ۱۲۷۲ خورشيدي در تهران ديده به جهان گشود. تحصيلات مقدماتي خود را در مدارس ادب، كماليه و دارالفنون گذراند و در سال ۱۲۹۰ خورشيدي عازم فرانسه شد و تا سال ۱۲۹۷ دوره دانشسراي ورساي را باتمام رسانيد و از دانشگاه پاريس دانشنامه ليسانس در رشته رياضي گرفت و چندي در دانشگاه كمبريج انگلستان به مطالعه و تدريس پرداخت و در سال ۱۲۹۷ خورشيدي به ايران مراجعت كرد. دكتر صديق در سال ۱۳۰۹ خورشيدي به دعوت دانشگاه كلمبيا براي مطالعه فرهنگ امريكا به نيو يورك رفت و از دانشگاه مذكور موفق باخذ درجۀ دكترا در رشته ادبيات شد.

دكتر صديق اعلم طرح دانشگاه تهران را به دستور رضاشاه تهيه كرد و در سال ۱۳۱۳ كه نخستين سنگ بناى دانشگاه تهران نصب شد، به رياست دانشكده ادبيات و علوم و دانشسرايعالى انتخاب گرديد و هزاران شاگرد تربيت كرد كه از اساتيد دانشگاه و رجال و شخصيت هاى نامى ايران شدند. وي شش بار وزير فرهنگ شد و در تمام مدت اقامت در ايران استاد دانشگاه تهران بود. دكتر صديق اعلم در آذرماه سال ۱۳۵۷ در سن ۸۴ سالگى در تهران درگذشت و از طرف دانشگاهيان و فرهنگيان و طبقات مختلف از خدمات او تجليل فراوان شد.

تأليفات مهم وي ار اين قرار است : ايران نوين و فرهنگ آن به انگليسي ، تاريخ فرهنگ اروپا ، روش نوين در تعليم و تربيت ، سير فرهنگ در ايران و مغرب زمين ، يكسال در امريكا ، دورۀ مختصر تاريخ فرهنگ ايران و تاريخ فرهنگ .

ذکر تولد و وفات از آن جهت است که بدانیم این سراچه هستی محل گذر است . پس چه خوب که از این فرصت زیستن خوب استفاده کرده و نامی نیک از خود به یادگار بگذاریم.

علی اكبر دهخدا در حدود سال ۱۲۵۷ خورشیدی در تهران متولد شد. اگرچه اصلیت او قزوینی بود ولی پدرش خانباباخان كه از ملاكان متوسط قزوين بود، پيش از ولادت وی از قزوين به تهران آمد و در اين شهر اقامت گزيد.

علامه دهخدا در ساعت شش وسه ربع بعد از ظهر روز دوشنبه هفتم اسفند ماه ۱۳۳۴ شمسي در سن ۷۷ سالگی پس از عمری خدمت به سیاست و فرهنگ و علم و ادب ایران در خانة مسكوني خويش واقع در خيابان ايرانشهر (جلال بايار) تهران به رحمت ايزدی پيوست. جنازه آ ن مرحوم در بامداد روز چهارشنبه به شهر ری مشايعت و در ابن بابويه در مقبره خانوادگی مدفون گرديد.

<<زندگینامه و شرح حال این مرد بزرگ در لینک ادامه مطلب>>

آشنایی با جواد بدیع زاده اولین خواننده ی بیات تهران (کوچه باغی) و هزل و طنز .

شايد به ذهن كسى نرسد كه جواد بديع زاده هنرمند بزرگ عرصه موسيقى فرزند «آقا سيد رضا بديع كاشانى/بديع المتكلمين» روحانى مشروطه خواه باشد كه به سيد انارى شهرت داشت. سيد انارى واعظ معروفى بود كه صدايى خوش داشت و بر منبر شعر ميخواند. در زمانى هم كه ممنوع المنبر شده بود، انار و ديگر ميوه ها را در جوال مى ريخت و با الاغ در كوچه پس كوچه ها مى گشت و به بهانه فروش انار با همان صداى خوش و مؤثر، پيام هاى مهيج آزادى خواهى سر مى داد.
جواد در سال ۱۲۸۰ در چنين خانواده اى چشم به جهان گشود و پدرش كه به تمام گوشه هاى آواز ايرانى مسلط بود، از كوچكى فرزندش را به مجالس وعظ و روضه خوانى خود مى برد تا با شيوه آوازخوانى مذهبى آشنا شود. بديع المتكلمين با تسلط كافى بر رديف موسيقى ايرانى، پسر خود را نيز به فن آواز موذنى و روضه خوانى و تعزيه آشنا كرد. بدين ترتيب جواد از ...

سيد محمود پاكزاد در سال 1303 در خيابان ري متولد شد. او در سال 1315 گواهي نامه ششم ابتدايي را اخذ كرد و در همان سال پدرش را از دست داد مادر سيد محمود او را نزد عكاسي به نام حسين آقا اكونومي مي برد تا عكاسي را ياد بگيرد رفته رفته سيد محمود چنان به كار عكاسي علاقه مند شد كه آن را حرفه اصلي خود قرار داد او در سال 1320 اولين دوربين خود را خريد و از آن زمان به عكاسي از مناطق مختلف تهران پرداخت در سال 1334 سيد محمود پاكزاد براي ديدن يك دوره آموزشي به شهر لوركوزن آلمان رفت و به دنبال آن نخستين وسايل  چاپ  عكس رنگي را به ايران وارد كرد و در فروشگاه كوچك خود، اسپورت فيلم،‌به چاپ عكس هاي رنگي پرداخت با رونق گرفتن كار او اسپورت فيلم به فروشگاهي بزرگ تبديل شد.

در حال حاضر آرشيو گرانقدري از آثار او به جا مانده است. تا كنون- كتاب طهران قديم- از عكسهاي او توسط انتشارات ديد به چاپ رسيده و در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است و در حال حاضر نمایشگاهی از آثار وی در خانه هنرمندان برقرار است. روحش شاد.

گفتني است بخشي از عكس هاي محمود پاكزاد در سايت   www.old-tehran.netقرار دارد.

جهانگير شیرازی فرزند رجبعلی شیرازی در خانواده ای فقیر و در شهر شيراز تولّد یافت و تحت تعليم و تربیت عمه اش قرار گرفت و توانست در تهران در مدرسه دارالفنون به تحصيل بپردازد. میرزا جهانگیرخان معروف به جهانگیرخان شیرازی یا جهانگیرخان صور اسرافیل روزنامه نگار دوره مشروطیت ایران و از مریدان حاج شیخ هادی نجم‌آبادی بود، و مشروطه‌خواهی سرسخت بود.

 میرزا جهانگیرخان روزنامه صور اسرافیل را با سرمایه میرزا قاسم خان تبریزی و با همکاری میرزا علی‌اکبر خان قزوینی (دهخدا) منتشر می‌کرد که میرزا...

 

خبرگزاری میراث ـ بهمن جلالي به پژوهش درباره عکس هاي دوره قاجار پرداخت و از روزگار ناصرالدين شاه تا پايان دوران احمدشاه را که دوران طلايي عکاسي مي ناميد مورد بررسي قرار داد.چراکه به باور او در عکس هاي اين دوران اطلاعات بسيار مهمي درباره معماري،طرز لباس پوشيدن،آداب و رسوم وجود داشت.

 کافه تهرون درگذشت این هنرمند عکاس را به خانواده ایشان ـ جامعه عکاسان ـ هنرمندان و سایر علاقه مندان به هنر تسلیت عرض می نماید. 

يکي از شير زنان ايران که در بين هنرمندان معاصر نقش مهمي داشته است قمرالمولوک وزيري مي باشد که ساليان دراز ستاره درخشان آسمان هنر ايران بود. صداي رساي قمر که از نخستين زنان خواننده ايران در دوران معاصر کشور ما بود علاقمندان شيدايي نظير تيمورتاش و عارف داشت که استاد مرتضي ني داود توانست او را کشف کند و از اين خواننده اشعار مذهبي، هنرمندي بسازد که ساليان دراز نامش در هر محفل و مجمعي ورد زبان ها بود.

قمر در کودکي پدر و مادرش را از دست داد و با مادر بزرگ خود زندگي مي کرد. نزديکي با مادربزرگ که خواننده اشعار مذهبي بود نخستين انگيزهً رغبت او به خواندن شد. ابتدا نزد يک معلم گمنام و همچنان ناشناخته، به فراگيري آواز پرداخت و پس از آن با مرتضي ني داود آشنائـي پيدا کرد. راهيابي به محضر اين استاد از يک سو قمر را با رديف موسيقي ملي آشنا کرد و از سوي ديگر راهش را براي کسب تجربيات بعدي از استادان ديگر هموار ساخت.  مرتضي ني داود درباره نخستين برخورد خود با قمر چنین مي گويد که: اولين بار که قمر را ...

امروز در تقویم تاریخ شهادت میرزاتقی خان امیر کبیر رقم خورده است در سال ۱۲۳۰ هجری شمسی. از خبرگزاری میراث فرهنگی بهره می گیریم و این مرد بزرگ تاریخ ایران را بهتر می شناسیم.

خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ محمدتقي فرزند كربلايي قربان، آشپز قائم مقام فراهاني بود. با كشف استعدادش، اجازه يافت با فرزندان قائم مقام به مكتب‌خانه برود. در جواني به دستگاه قائم مقام راه يافت و همين امر از او مردي كاركشته ساخت. سال 1244 همراه هيئتي به روسيه تزاري سفر كرد و سال 1250، زماني كه قائم مقام وزير اعظم محمدشاه شد، ميرزا تقي‌خان به عنوان منشي محمدخان زنگنه وارد دستگاه نظام شد. يك سال بعد، ترور قائم مقام روح ميرزا را آزرده ساخت. دو سال پس از آن ميرزا تقي‌خان كه به...

 

ابوالحسن صبا آهنگ‌ساز و نوازنده ایرانی در سال ۱۲۸۱ به دنیا آمد و شب جمعه ۲۹ آذر سال ۱۳۳۶ درگذشت و در قبرستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.

صبا نخستین پویه‌های موسیقی را از پدرش فرا گرفت. او نزد میرزا عبدالله فراهانی و درویش خان تار، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد حسین هنگ‌آفرین ویولن، نزد علی‌اکبر شاهی سنتور و نزد حاجی‌خان ضرب را آموخت.

صبا به نواختن همه سازهای موسیقی ردیف تسلط پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی را در حد استادی می‌نواخت و ویولن و سه‌تار را به‌عنوان سازهای تخصصی خود برگزید.

سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تکنواز ارکستر او شد.

ابوالحسن صبا، چهل سال تمام ساز ...

خبر از سایت ایسنا که در لینک ادامه مطلب می توانید متن کامل آن را بخوانید.

 شاید شعرهای عشقی به علت عمر کوتاه شاعریش هیچ گاه مجال پخته شدن پیدا نکردند اما صراحت لهجه، نکته‌بینی و تحلیل بسیار فنی او در مورد تحولات سیاسی و اجتماعی دوره خودش بسیار مشهوداست. به عقیدهٔ بسیاری از مورخین عشقی از مهم‌ترین روشنفکران مولود روشنگری پس از مشروطه بود.

عشقي،سراينده نخستين اپراي ايراني و نزديك‌ترين چهره ادبي به نيما يوشيج بود.

دیدن ویرانه‌های طاق کسری در مدائن باعث نوشته شدن اپرای رستاخیز شهریاران ایران شد. عشقي روزنامه نگار نيز بود و مدير نشريه قرن بيستم بود.

وی که زبانی آتشین و نیش‌دار داشت، در روز 12 تیر 1303 شمسی،در خانه مسکونیش جنب دروازه دولت، سه راه سپهسالار کوچه قطب الدوله هدف گلوله  افراد ناشناس قرار و در 31 سالگی، چشم از جهان فرو بست. این شاعر به دلیل مخالفت‌هایش با سردار سپه و جمهوری پیشنهادی او، به دست عوامل وی کشته شد.

از اشعار معروف عشقی می‌توان از نوروزی‌نامه، سه تابلو مریم، احتیاج و رستاخیز نام برد.

میرزاده عشقی نام اصلیش «سید محمدرضا کردستانی» و فرزند «حاج سید ابوالقاسم کردستانی» بود.

 مزار او در ابن بابویه و در گوشه‌ای متروک (در نزدیکی مزار نصرت الدوله فیروز) قرار دارد.

 

   سروش قهرمانلو جوان خوش اندیشه ای که سه تار نقش دیگری در ... اجازه دهید یکی از مصاحبه های اخیر ایشان را بخوانیم تا بیشتر با این هنرمند جوان و خوش آتیه آشنا شویم.

 مطلب زیر مربوط به مصاحبه ای میشه که اخیرا به تاریخ ۱۵ آبان ۱۳۸۸ در رادیو جهانی صدای آشنا - برنامه ی در انتهای سکوت داشتم.

متاسفانه گویا هنوز فایل صوتی آن را در وب سایت نگذاشته اند در این مصاحبه یادی از اساتیدم داشتم (استادان : محمد یگانه . شاهپور هدایتی فرد . و استاد ارجمندم استاد ذوالفنون) و همین طور از استاد نقاشی و طراحیم در دوره ی کودکی استاد مهران صدر السادات و همین طور یادی از محفل هنری محقق ارجمند کلیم الله توحدی کردم ..... و در ادامه ی برنامه به اهمیت پرورش گوش موسیقی از دوران کودکی اشاره کردم که در دوران امروز موسیقی کودکمان تقلیدی از موسیقی غرب است و این به جایی میرسد که کودکانمان در آینده گوششان فواصل موسیقی ایرانی را نمی شناسد و با یک چهارم پرده ها آشنا نخواهند بود  در حالی که یکی از بخش های مهم و ابتدایی موسیقی ما همین فواصل آن می باشد و مثالی که برای این برنامه آماده کرده بودم مجموعه داستاهای سوپر اسکوپ ( چهل داستان ) بود که از برنامه های "حسن و خانم حنا " به آهنگسازی و نوازندگی استاد "جلال ذوالفنون" و "خروس زری پیرهن پری" به آهنگسازی و نوازندگی "استاد حسین علیزاده" و برنامه های "علیمردان خان "   "پینوکیو و روباه مکار "  " آوازه خوان شهر قصه ها " "گربه های اشرافی  یا گربه های زیر شیروانی" " شهر قصه" و .........یاد شد و بخشی از نوار قصه ی "حسن و خانم حنا" پخش شد و چگونگی تاثیر این نوار ها بر روی گوش هم نسل های خودم را با دوست عزیزم "مجید پوستی " کارشناس برنامه بررسی کردیم و اشاره کردم که من در سن ۶ سالگی با دستگاههای موسیقی ایرانی و فواصل آن آشنا شده بودم و استاد ذوالفنون و استاد علیزاده روی من و امثال من از کودکی سرمایه گذاری کردند تا هم برای خودشان هم برای موسیقی ایران شنونده بسازند و البته نشان داد که در این راه موفق بودند.

ادامه مصاحبه را در وبلاگ ایشان بخوانید                     http://zolfonoun.blogfa.com/8808.aspx

صالح رامسری (ناشرکتابهای استاد شهری) زمانی که خود جوان سال بود و در دفتر انتشارت امیرکبیر کار میکرد با استاد جعفر شهری در سال 1357 آشنا شد. وی میگوید: «روزی محمدرضا جعفری (پسر جعفری بزرگ که مدیر انتشارات امیرکبیر بود) صدایم زد و گفت: الان پیرمردی، تنگ حوصله، میآید که اگر با وی خوب تاکنی و چند دقیقه ای با حوصله در کنارش بنشینی و به حرفهایش گوش بسپاری، گویی تاریخ زنده تهران است که راه میرود. جعفری گفت: به مانند این پیرمرد کسی درباره تاریخ و فرهنگ تهران اطلاعات ندارد، این مرد با تمامیمحققان و نویسندگانی که دیده اید و دیده ایم تفاوت دارد. از دستش نده»

ساعت 10 صبح همان پیرمرد، به دفتر انتشارات میآید و پس از مذاکرهای چندساعته، نطفه نخستین کتاب با نام «گوشههایی از تاریخ اجتماعی و سیاسی طهران قدیم» بسته میشود.
رامسری ادامه میدهد: «پس از 10 سال و به اتفاق دوستم آقای محسن محمدی به نزد استاد جعفر شهری رفتیم و مسئله انتشار کتابی درباره تهران قدیم را با وی در میان گذاشتیم. یادم نمیرود که آن مرحوم میگفتند: به قدری سند و مدرک وعکس درباره تهران قدیم جمع کردهام که میتوانم حیاط و ساختمان را با آن دوبار فرش کنم.»

حافظه مرحوم شهری در ثبت و ضبط وقایع شگفت انگیز بود، مدیر انتشارات معین میگوید: «مرحوم جعفر شهری به مانند درختی پربار بود که هربار وقتی تکانش میدادی، میوههای فراوانی از آن میریخت. یادم میآید که برای قمرالملوک وزیری حدود 5/1 صفحه نوشته بود. وقتی هنگام تصحیح و مقابله به این بخش رسیدیم، ناگهان سینهی پر از اسرارش باز شد و چندین برابر حجم قبلی درباره قمرالملوک وزیری اطلاعات و اخبار مناسب و منحصربه فرد داد.»

مرحوم شهری، بسیاری از مشاغلی را که در کتاب به آنها اشاره کرده، خود تجربه کرده است. حیف که دوران نوشتن استاد شهری به سالهای پایانی عمرش اختصاص یافت، کهولت سن باعث شده بود که وی گاه هنگام نوشتن یا خواندن به خوابی عمیق فرو برود. این گونه مواقع ناشر مینشست و به گفته محمدرضا جعفری، تحمل میکرد تا خواب استاد پایان یابد و کار دوباره آغاز شود.
پس از نگارش «قلم و سرنوشت» که درواقع به همراه «شکر تلخ» و «گزنه»، سومین کتاب داستانی وی است و هر سه آنها، به نوعی زندگی نامه اش محسوب میشوند، استاد شهری در بیمارستان فرهنگیان و در ششم آذرماه 1378 در گذشت. کتاب «قلم و سرنوشت» وی چندماه پس از مرگش انتشار یافت.

مجموعه آثار  :

طهران قدیم (۵ جلدی)

تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم (۶ جلدی)

قند و نمک

شکر تلخ

حاجی در فرنگ

حاجی دوباره

انسیه خانم

گزنه

قلم سرنوشت

کتاب علی (ع)

به نقل از سایت : www.atcce.com